საქართველოს ისტორიის ძირითადი მოვლენების ქრონოლოგია

საქართველოს ისტორიის ძირითადი მოვლენების ქრონოლოგია

  • 30-28 მლნ. წ. წინ — გაჩნდა კავკასიის ყელი
  • 2.5 მლნ. წ. წინ — წარმოიშვა ადამიანი
  • I მლნ. წ.-35 ათასი წლის წინ — ქვედა/ადრეული/პალეოლითი
  • 35-12 ათასი წწ. — ზედა/გვიანდელი/პალეოლითი. გვაროვნული საზოგადოების ჩამოყალიბება.
  • 12-8 ათასი წწ. — ზემოლითი/შუა ქვის ხანა/
  • 8-6 ათასი წწ. — ნეოლითი/ახალი ქვის ხანა/
  • 6-4 ათასი წწ. — ენეოლითი/სპილენძ-ქვის ხანა/

ძველი წელთაღრიცხვით (ქრისტეს შობამდე)

  • IV ათასწ. ბოლო. — III ათასწ. I ნახ. — ადრეული ბრინჯაოს ხანა
  • III ათასწ.2 ნახ. — II ათასწ. I ნახ. — შუა ბრინჯაოს ხანა
  • II ათასწ.2ნახ. — I ათასწ. დასაწყისი — გვიანი ბრინჯაოს ხანა
  • XII—VIII ს. ს. — დიაოხის ადრეკლასობრივი სახელმწიფო
  • XI—VIII ს. ს. — კოლხად ადრეკლასობრივი სახელმწიფო
  • VIII ს. ბოლო — კიმერიელთა ლაშქრობა ამიერკავკასიაში
  • VIII ს. მიწურული — სკვითების ლაშქრობა ამიერკავკასიაში
  • VIII ს. — დაარსდა ქ. რომი (752 წ.)
  • ძვ. წ. 590— ურარტუს დაცემა
  • ძვ. წ. 509— მეფობის გაუქმება რომში
  • ძვ. წ. 356—ძვ. წ. 323 — ალექსანდრე მაკედონელი
  • III ს. — აპოლონიოს როდოსელი, ბერძენი პოეტი
  • ძვ. წ. 190 — რომაელებმა დაამარცხეს სელევკიდები
  • ძვ. წ. 111-ძვ. წ. 63 — მითრიდატე მე-6 პონტოელი /ევპატორი/
  • ძვ. წ. 65 — პომპეუსის ლაშქრობა
  • 64-ახ. წ.20 — ბერძენი გეოგრაფი და ისტორიკოსი სტრაბონი

 

ახალი წელთაღრიცხვით (ქრისტეს შობით)

  • 63 — ზავი რომსა და პართიას შორის/იმპერათორი ნერონი 54-68/
  • 69 — ანიკეტის აჯანყება/იმპერატორი ვერპასიაანე 69-79/
  • 128 — ფარსმან II რომის იმპერატორმა ადრიანემ/117-138/მიიწვია
  • 138—139 — ფარსმან II-ს სტუმრობა რომში/იმპერატორი ანტონინე პიუსი — „ღვთისმოსავი“/138-141/
  • 325 — ნიკეის I მსოფლიო საეკლესიო კრება
  • 337 — ქართლის მეფე მირიან III ქრისტიანობას აცხადებს სახელმწიფო რელიგიად
  • IV ს. ბოლო — თბილისში ჯდებს სასანიანთა ირანის მოხელე მარზპანი
  • 428 — რანელები აუქმებენ მეფობას სომხეთში
  • 451 — ქალკედონის IV მსოფლიო საეკლესიო კრება — იკრძალება მონოფიზიტობა
  • 459—484 — ირანის შაჰი პეროზი
  • 483—484 — ქართველ-სომეხთა აჯანყება ირანის წინააღმდეგ
  • 479—493 — ბოლნისის სიონის მშენებლობა
  • 488—531 — ირანის შაჰი კავადი
  • 523 — გურგენის აჯანყება ქართლში ირანის წინააღმდეგ/იმპ. იუსტინე 518—527/
  • 532 — „საუკუნო ზავი“ ბიზანტია-ირანს შორის
  • 535 — მეფობის გაუქმება ქართლში
  • 542—562 — „დიდი ომიანობა“ ეგრისში
  • 550 — ბიზანტიელები ამარცხებენ აბაზგებს
  • 554 — მეფე გუბაზის მკვლელობა მდინარე ხობისწყალთან
  • 555 — ბიზანტიელთა მიერ მისიმიელთა დამარცხება
  • 562 — ირანელთა განდევნა ეგრისიდან
  • VI ს.70-იანი წლები — აჯანყება ქართლში ირანის წინააღმდეგ
  • 591 — ქართლის განთავისუფლება ირანელთა ბატონობისაგან
  • 608 — საეკლესიო განხეთქილება ქართველ-სომეხთა შორის
  • 610—641 — ბიზანტიის იმპერატორი ჰერაკლე
  • 627 — ხაზარ-ბიზანტიელთა პირველი ლაშქრობა თბილისზე
  • 628 — ხაზარ-ბიზანტიელთა მეორე ლაშქრომა, თბილისის დაცემა
  • 630 — ისლამის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება არაბეთში
  • 632 — მუჰამედის გარდაცვალება (დ. 570 წ.)
  • 642 — არაბთა გამოჩენა ამიერკავკასიაში
  • 654 — არაბები ამარცხებენ ბიზანტიელებს სომხეთში
  • 686 — ქართველები ნერსე I-ის მეთაურობით ამარცხებენ ქ. დვინთან არაბთა სარდალს ბარაბას
  • 697 — ეგრისის მართველის სერგი ბარნუკის ძის აკანყება ბიზანტიელთა წინააღმდეგ არაბთა სასარგებლოდ
  • VIII ს.20-იანი წწ. — „დაცვის სიგელის“ პირობების აღდგენა
  • 735—737 — მურვან იბნ-მუჰამედის /მურმან ყრუს/ ლაშქრობა საქართველოში
  • 786 8 იანვარი — აბო თბილელის წამება
  • 846—837 — აჯანყება ალბანეთში არაბთა წინააღმდეგ ბაბექის მეთაურობით
  • 853 5 აგვისტო — ბუღა-თურქის მიერ თბილისის აოხრება და ამირა საჰაკის სიკვდილით დასჯა
  • 853 26 აგვისტოს — სარდალ ზირაქის მიერ კოსტანტი-კახის და მისი ძის თარხუჯის დატყვევება
  • 914 — აბულ-კასიმის ლაშქრობა
  • 914 17 იანვარი მიქელ-გობრონის წამება
  • 951—961 — ოშკის ტაძრის მშენებლობა
  • IX ს. — არაბი ისტორიკოსი ტაბარი
  • X ს. — არაბი გეოგრაფი და მოგზაური იბნ-ჰაუქალი
  • 979 — ბარდა სკლიაროსის აჯანყება ბიზანტიაში
  • 1010—1029 — სვეტიცხოვლის მშენებლობა
  • 1014 — ერთიან საქართველოს გამოეყო ჰერეთ-კახეთი
  • 1016 — გიორგი I იბრუნებს ტაოს
  • 1023 — ზავი ბიზანტია-საქართველოს შორის
  • 1030 — ბაგრატ IV-ს დედის მარიამის ბიზანტიას, ბაგრატს ცოლად რთავენ იმპერატორ რომანოზ III-ს ძმიშვილს ელენეს, რომელიც იმავე წელს გარდაიცვალა
  • 1031 — ბაგრატ IV ცოლად ირთავს ოვსთა მეფის ასულს ბორენას